Άγιος Γεώργιος (Κατιγιώργης) Μαγνησίας
.
Παραλία Φαλάσαρνα Χανιά Κρήτης
.
Κρανιά Λάρισας
Πρόσβαση
Βασικές διαδρομές
1) Αθήνα - Κρανιά Απόσταση 395 χλμ. - Χρόνος 4 ώρες και 10 λεπτά
2) Λάρισα - Κρανιά από Φάρσαλα Απόσταση 47 χλμ. - Χρόνος 55 λεπτά
3) Θεσσαλονίκη - Κρανιά Απόσταση 147χλμ. - Χρόνος 1ώρα και 55 λεπτά
4) Ιωάννινα - Κρανιά Απόσταση 315 χλμ. - Χρόνος 3 ώρες και 15 λεπτά (μεγάλο μέρος της διαδρομής είναι από Εγναντία)
5) Ιωάννινα - Κρανιά από Ελασσόνα Απόσταση 249χλμ. - Χρόνος 4 ώρες ( διαδρομή μέσα από πολλά χωριά)
Το χωριό
Η Κρανιά είναι ένα ορεινό χωριό του Ν. Λάρισας χαρακτηρισμένο ως παραδοσιακός οικισμός. Το όνομα της το πήρε από το δέντρο κρανιά ή κρανειά (επιστημονική ονομασία Cornus), το οποίο ευδοκιμεί στην περιοχή. Βρίσκεται σε υψόμετρο 620 μέτρων, στην ανατολική πλευρά του Κάτω Ολύμπου. Ο πληθυσμός της Κρανιάς είναι 212 κάτοικοι κατά την απογραφή 2011, ενώ το χειμώνα στο χωριό διαμένουν 30-40 άτομα, οι περισσότεροι γέροντες. Το καλοκαίρι ωστόσο, ο πληθυσμός του αυξάνεται σημαντικά από παραθεριστές και ανέρχεται σε περίπου 600-700 κατοίκους.
Ανηφορίζοντας από τον Πυργετό προς την Κρανιά και λίγο πριν φτάσεις βλέπεις τη θέα. Στη μέση να ‘ναι η κοιλάδα των Τεμπών και απέναντι σου να στέκεται ο Κίσσαβος, βλέπεις τη θάλασσα των Μεσαγγάλων ενώ η ίδια αποτελείται από όμορφα σπιτάκια σκορπισμένα στο καταπράσινο τοπίο, χτισμένα ανάμεσα σε στενά δρομάκια στην άκρη του “γκρεμού” ή της χαράδρας. Σε μια τέτοια χαράδρα συναντάμε την εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου ή, όπως οι ίδιοι οι κάτοικοι συνηθίζουν να την ονομάζουν, της Παναγίας κτισμένος με πελεκητή πέτρα, διακοσμημένος με σπάνιας ομορφιάς σκαλιστό νταβάνι και υπέροχο τέμπλο από πωρόλιθο. Η ιστορία αυτής της εκκλησίας αρχίζει τουλάχιστον δέκα αιώνες παλαιότερα. Προχωρώντας με το αυτοκίνητο, τα στενά δρομάκια θα σε οδηγήσουν στον πλάτανο της πλατείας για καφεδάκι, ενώ στο έβγα του χωριού θ’ ανταμώσεις το “Χοροστάσι” πνιγμένο στη βλάστηση, ένα πέτρινο αμφιθεατράκι, δανειστική βιβλιοθήκη και ένα αναψυκτήριο χώρος απίστευτος για το καλοκαίρι όπου διοργανώνονται εκδηλώσεις. Λίγο έξω από την Κρανιά υπάρχει το κτήμα Κατσαρού, όπου η οικογένεια Κατσαρού ξαναζωντάνεψε τα ζηλευτά αμπελοχώραφα που υπήρχαν εκεί στους αρχαίους, στους βυζαντινούς και στους νεότερους καιρούς παράγοντας κρασί εξαιρετικής ποιότητας το Cabernet Sauvignon και το Μerlot.
Ο πληθυσμός του με τα χρόνια μειώθηκε ενώ σήμερα στο χωριό διαμένουν το χειμώνα 30-40 άτομα, οι περισσότεροι γέροντες. Το καλοκαίρι ωστόσο, ο πληθυσμός του αυξάνεται σημαντικά από παραθεριστές και ανέρχεται σε περίπου 600-700 κατοίκους.
Τον προστάτη της Άγιο Ταξιάρχη Μιχαήλ γιορτάζει κάθε Σεπτέμβριο η Κρανιά . 
Δείτε περισσότερες photo
Ιστορία
Οι ιστορικές αναφορές για την Κρανιά δεν είναι πολλές, ωστόσο είναι καθοριστικές για την ανάδειξη της ιστορικής, πολιτικής και οικονομικής της διαδρομής. Η πρώτη ιστορική αναφορά ανήκει στον Λατίνο ιστορικό Τίτο Λίβιο ο οποίος καταγράφει στην ιστορία του πως το 169 π.Χ. ο ρωμαϊκός στρατός του ύπατου Κόιντου Μάρκου Φίλιππου δεν μπόρεσε να διασπάσει την άμυνα 12.000 Μακεδόνων με αρχηγό τον Ιππία που έλεγχε το στενό ανάμεσα στην Κρανιά και την Καλλιπεύκη, στην περιοχή Τσαΐρια της Ποταμιάς, την οποία ο Τίτος Λίβιος ονομάζει Ασκουρίδα λίμνη (ad castellum, quod super Ascuridem paludem erat – Lapathus uocatur locus – Hippias tenere saltum cum duodecim milium Macedonum praesidio iussus = στο κάστρο, το οποίο βρισκόταν πάνω από τη λίμνη Ασκουρίδα – ο τόπος ονομάζεται Λάπαθος – ο Ιππίας τοποθετήθηκε με 12.000 Μακεδόνες στρατιώτες για να υπερασπιστεί το πέρασμα, Titus Livius, Ab Urbe condita, XLIV, 2) και αλλάζοντας πορεία κατέφτασε στο αρχαίο Ηράκλειο μέσω του στενού Καλλιπεύκης-Πλαταμώνα.
Μέχρι το 1000 μ.Χ. καμία άλλη αναφορά δεν υπάρχει για την Κρανιά. Ωστόσο το δεύτερο μισό του 10ου αιώνα αγιορείτικα υπομνήματα αναφέρουν πως οι κτήτορες της Μονής Ιβήρων Ιωάννης και Ευθύμιος μόνασαν στην «Κρανεία Μονή», στη θέση της σημερινής Παναγίας του χωριού, προτού μεταβούν στο Άγιο Όρος και ιδρύσουν τη Ιερά Μονή Ιβήρων. Πιθανόν οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού ήταν υποτακτικοί της Μονής ενώ ο πληθυσμός τους ενισχύθηκε από κατοίκους του κάμπου ήδη με τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Μάλιστα, η παράδοση θέλει τους κατοίκους του χωριού Διαβατό, ενός χωριού ανύπαρκτου σήμερα, που βρισκόταν ανάμεσα στην Κρανιά, τον Πυργετό και την Αιγάνη να μετοικίζουν στην Κρανιά όταν μία εικόνα της Παναγίας την οποία είχαν βρει στα μέρη τους οι κάτοικοί του, μεταφερόταν θαυματουργικά στο χώρο της σημερινής Παναγίας.
Στα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας το χωριό κατάφερε να γίνει «βακούφιον της Σουλτάνας» και να γνωρίσει μεγάλη βιοτεχνική και εμπορική ανάπτυξη, της οποίας η ακμή σημειώθηκε το 19ο αιώνα. Κύρια ασχολία των κατοίκων ήταν η δημιουργία υφαντών και κυρίως αλατζάδων, μάλλινων και μεταξωτών υφασμάτων, τα οποία εξήγαγαν σε πόλεις όπως η Σμύρνη και η Κωνσταντινούπολη, ενώ η εμπορική δεινότητά τους έφτανε μέχρι την Κεντρική Ευρώπη και τη Μολδοβλαχία. Στην κατασκευή των αλατζάδων συνέβαλε μεταξύ άλλων και το ευνοϊκό κλίμα του χωριού για την καλλιέργεια της μουριάς την οποία χρησιμοποιούσαν για την εκτροφή μεταξοσκώληκα και την παραγωγή μεταξιού. Παράλληλα, λειτουργούσαν στο χωριό βαφεία νημάτων. Μάλιστα από το 1804 κάθε αγοραπωλησία φέρνει τη σφραγίδα της κοινότητας με χαρακτηριστικό σύμβολο το τριφύλλι.

Το πρώτο μεγάλο πλήγμα δέχεται το χωριό με την πανούκλα το 1812-1813 ενώ την σχεδόν ολοκληρωτική του διάλυση γνώρισε το 1822 από τον πασά της Θεσσαλονίκης Αμπουλαμπούτ μετά από επανάσταση των κατοίκων. Ο διασκορπισμός τους οδήγησε αρκετούς από αυτούς να καταφύγουν στη Νιγρίτα Σερρών, η οποία αποτελούσε για τους κρανιώτες εμπορικό σταθμό κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Έτσι μένουν στο χωριό περίπου 60 οικογένειες από τις 500 που διέμεναν εκεί. Σημαντική μαρτυρία για την εξέλιξη αυτή προσφέρει ο Ν. Γεωργιάδης στο βιβλίο του Θεσσαλία: «Και η Κρανιά πρότερον ευημερούσα και ακμάζουσα διά την υφαντικήν των αλατζάδων, και κατοικουμένη υπό 500 περίπου οικογενειών, παριστά σήμερον μικρόν και άσημον χωρίον, κατοικούμενον υπό 100 οικογενειών. Την φοβεροτέραν δε καταστροφήν υπέστη το χωρίον κατά το 1822 υπό των αγρίων ορδών του αιμοχαρούς Αβδουλαβούτ πας» [Ν. Γεωργιάδης (1880), Θεσσαλία, Αθήνα, σελ. 264-265]
Η απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881 και η οριοθέτηση των συνόρων σημαίνει για το χωριό την έναρξη της προσπάθειας για ανασύνταξη. Το 1887 χτίζουν το ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών (στο χωριό λέγεται «Άγιος Ταξιάρχης») ενώ το 1905 την Παναγία, μετά την παρακμή του μοναστηριού που βρισκόταν στην ίδια θέση. Μάλιστα, ήδη από το 1765 το χωριό διαθέτει εξωκκλήσι, τον Ιωάννη Πρόδρομο. Παράλληλα η ενασχόληση των κατοίκων χαρακτηρίζεται από τη γεωργία, την κτηνοτροφία, τη σηροτροφία και από επαγγελματικές δραστηριότητες όπως μαραγκοί, ασβεστάδες, παπουτσήδες, σαμαράδες, κ.ά. Στο Μακεδονικό Αγώνα οι κρανιώτες συμμετέχουν με αρκετούς πολεμιστές ενώ μέχρι και το 1930 η ζωή του χωριού κυριαρχείται από τη δράση του διαβόητου αρχιληστή Τζιατζιά.
Στην περίοδο της Κατοχής οι Γερμανοί καίνε το χωριό (13.10.1943) ενώ αργότερα, το 1947, εξαιτίας της έντονης δραστηριότητας των ανταρτών στην περιοχή ο κυβερνητικός στρατός εξαναγκάζει του κατοίκους να το εγκαταλείψουν. Επιστρέφουν σε αυτό το 1950. Από τότε η ζωή του χωριού συνέχισε την πορεία του μέχρι σήμερα σε ήρεμους τόνους. Ο πληθυσμός του με τα χρόνια μειώθηκε ενώ σήμερα στο χωριό διαμένουν το χειμώνα 30-40 άτομα, οι περισσότεροι γέροντες. Το καλοκαίρι ωστόσο, ο πληθυσμός του αυξάνεται σημαντικά από παραθεριστές και ανέρχεται σε περίπου 600-700 κατοίκους.
Πηγές: krania.net 
Πολιτιστικά
Τον προστάτη της Άγιο Ταξιάρχη Μιχαήλ γιορτάζει κάθε Σεπτέμβριο
Photo Gallery
image image image image image image image image image
Μοιραστείτε το:
Το Κρυονέρι είναι ένας μικρός οικισμός του Δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων με 39 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011) και βρίσκεται στον ορεινό όγκο των Τζουμέρκων, δίπλα στον ποταμό Άραχθο. Ο οικισμός απέχει από την πόλη της Άρτας περίπου 35 χιλιόμετρα ενώ η απόσταση από το Βουργαρέλι είναι περίπου 23 χιλιόμετρα. Πηγή Βικιπαίδεια