Παραλία Φαλάσαρνα Χανιά Κρήτης
.
Άγιος Γεώργιος (Κατιγιώργης) Μαγνησίας
.
Μαυρομμάτι Καρδίτσας
Πρόσβαση
Από την Καρδίτσα 25 χιλ. άσφαλτος και από Τρίκαλα 18 χιλ επίσης άσφαλτος
Το χωριό
Το Μαυρομμάτι είναι ένα από τα ιστορικά χωριά του Ν. Καρδίτσας , και βρίσκεται στους πρόποδες των ιστορικών Αγράφων 25 χιλ. βορειοδυτικώς της Καρδίτσας , και 3 χιλ. ανατολικώς του Μουζακίου και του Πάμισου [ Μπλιούρη] ποταμού σε υψόμετρο 160 μέτρων, είναι η γενέτειρα του αρχιστράτηγου του 21’ Γ. Καραϊσκάκη και ιστορική έδρα του Δήμου Μουζακίου. Το Μαυρομμάτι είναι δημιούργημα της Βυζαντινής εποχής ,1100 με 1200 περίπου, αφού αναφέρεται στην πρώτη Οθωμανική απογραφή του 1454/1455 . Το γεγονός ότι το τοπωνύμιο είναι Ελληνικό σημαίνει ότι προϋπήρχε της εισβολής των Οθωμανών νομάδων Εβρέν Μπέη το 1393 και του Τουραχάν Μπέη το 1423 Σύμφωνα με την απογραφή του 1454-55 η περιοχή του Μαυρομματίου αποτελούνταν από δύο τιμάρια [Οικισμούς ]. Το πρώτο τιμάριο με ετήσιο εισόδημα 1215 άσπρα , ανήκε στους αδελφούς Ότο και Σανί ,οι οποίοι το εκμεταλλεύονταν εξ αδιαιρέτου . Σ’ αυτό κατοικούσαν 31 οικογένειες και 5 χήρες που καλλιεργούσαν δημητριακά , λινάρι , αμπέλια , και έτρεφαν πρόβατα και χοίρους . Το δεύτερο τιμάριο , με ετήσιο εισόδημα 1014 άσπρα , ανήκε στον Γκιόνη [= Γιάννη ] Μαυρομάτη . Στο τιμάριο αυτό το οποίο είχε παραχωρήσει κάποιος Θεόδωρος [ Μαυρομάτης ;] κατοικούσαν 28 οικογένειες και 1[ μία ] χήρα . Οι κάτοικοί του καλλιεργούσαν και αυτοί δημητριακά ,αμπέλια , και έτρεφαν πρόβατα, χοίρους ,και μελίσσια. Με το πέρασμα των χρόνων τα δύο αυτά τιμάρια – οικισμοί ενώθηκαν και αποτέλεσαν έναν οικισμό το Μαυρομμάτι , όπως το γνωρίζουμε σήμερα . Στο Μαυρομμάτι σε μία σπηλιά στις 23 Απριλίου του 1782 ανήμερα της εορτής του Αγίου Γεωργίου γεννήθηκε ο μεγάλος πολέμαρχος του 21’ ο Γ. Καραϊσκάκης . Κατά τον Γάλο πρόξενο των Ιωαννίνων Πουκεβίλ , το Μαυρομμάτι στα 1800 είχε 100 οικογένειες 400 περίπου κατοίκους . Στην περίοδο 1812-1818 ο Βελή Πασάς είχε εδώ ένα τσιφλίκι με έκταση , που την καλλιεργούσαν 48 ζευγίτες , και με ετήσια έσοδα μαζί με τους 4 νερόμυλους , 35.000 γρόσια . Τον Αύγουστο του 1881 μαζί με όλη την περιοχή του Ν. Καρδίτσας απελευθερώθηκε και αποτέλεσε τμήμα του Ελληνικού πλέον κράτους . Έπειτα ιδρύθηκε ο Δήμος Ιθώμης με έδρα το Φανάρι , στον οποίο συμπεριλήφθηκαν και άλλοι 14 οικισμοί, ανάμεσά τους και το Μαυρομμάτι με 724 τότε κατοίκους . Με τον νόμο Δ/ΥΖ του 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Ιθώμης και το Μαυρομμάτι έγινε αυτοτελής κοινότητα , μαζί με τον οικισμό Κιούρκα ,[ 70 περίπου κάτοικοι] σύμφωνα με το Διάταγμα 29.8.1912 [ΦΕΚ 261/1912 ]σύνολο 800 κάτοικοι . Μετά την απελευθέρωση ο πληθυσμός άρχισε να αυξάνεται ραγδαία . Το 1881 έγιναν 850, το 1889 950,το 1896 1091, και στα 1907 1862, μαζί με τους 70 κατοίκους του διαλυμένου πλέον οικισμού Κιούρκα . Σήμερα ο πληθυσμός του χωριού , μαζί με τον οικισμό << Καραϊσκάκη>>που βρίσκεται ανάμεσα Μαυρομμάτι –Μουζάκι είναι 2.000, και τον χειμώνα ξεπερνούν τους 2500 λόγω του ότι το Μαυρομμάτι από παλαιά το χρησιμοποιούν οι κτηνοτρόφοι των ορεινών χωριών των Αγράφων σαν ξεχειμαδιό . Οι κάτοικοί τους ασχολούνται κυρίως με την καλλιέργεια βάμβακος , δημητριακών, μηδικής, την εκτροφή αιγοπροβάτων ,γελαδιών , και με την επεξεργασία του ξύλου με πολλές βιοτεχνίες του κλάδου αυτού. Στο Μαυρομμάτι από το 1977 υπάρχει πολιτιστικός σύλλογος με την επωνυμία Πολιτιστικός Σύλλογος Μαυρομματίου << Ο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ >> , ο οποίος δραστηριοποιείται σε πολλά πολιτιστικά δρώμενα του χωριού. Επίσης υπάρχει Αθλητικός Σύλλογος << Ο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ >>και κτηνοτροφικός σύλλογος Ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού διατηρεί με δικές του δαπάνες πλούσιο από αντικείμενα λαογραφικό μουσείο, και σπάνια εκθέματα που αφορούν τον Γ. Καραϊσκάκη . Έχει επίσης οργανωμένη τράπεζα αίματος . Στο Μαυρομμάτι λειτουργεί εξατάξιο δημοτικό σχολείο , και διθέσιο νηπιαγωγείο . Το ενδιαφέρον των επισκεπτών προσελκύει το αξιόλογο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου [ Καραϊσκάκη ] Μαυρομματίου, που βρίσκεται 3 χιλ από το χωριό και η προσέγγισή του γίνεται από ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Το Μοναστήρι υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας , αλλά και στα μετέπειτα χρόνια . Στο Μοναστήρι αυτό με το Αθωνίτικου τύπου καθολικό έζησε για ένα διάστημα σαν καθαρίστρια [ Νεοκόρα –Καλόγρια ] και η Ζωή Διμιτσκή , η μάνα του Γ. Καραϊσκάκη. Η ίδρυση της Ι. Μονής τοποθετείται χρονικά το 1550 , ενώ οι τοιχογραφίες του χρονολογούνται το 1657. Οι εικόνες του τέμπλου φέρουν τις χρονολογίες 1590 και 1602 . Στο χωριό υπάρχουν επίσης οι εκκλησίες: Του Αγ. Ιωάννη [ η ποιο παλαιά ] του Αγ. Νικολάου [1887] , των Αγ. Αναργύρων , του Αγ. Νικολάου εκ Βουναίνοις [ο Νέος ] , του Αγ. Βουκόλου Επισκόπου Σμύρνης [2006] ,ο Αγ. Στέφανος στον Συνοικισμό Γ. Καραϊσκάκη , το περικαλλές εξωκλήσι της Αγ. Μαρίνας στα Ανατολικά του χωριού [3χιλ.] και στα υψώματα του βουνού το ανακαινισμένο εξωκλήσι της Αγ. Αικατερίνης , και ψηλά στην κορυφή δεσπόζει το εκκλησάκι του Αη Λιά. Παλαιά πετρόχτιστα σπίτια ,και παραδοσιακές βρύσες ,στολίζουν το ιστορικό χωριό . Στην πλατεία με τα αιωνόβια πλατάνια στέκει επιβλητικά ο χάλκινος έφιππος ανδριάντας του Γ. Καραϊσκάκη , βάρους 2,5 τόνων έργου του Ακαδημαϊκού γλύπτη Ι. Παππά που στήθηκε εκεί το έτος 1990 έπειτα από πανελλήνιο έρανο . Οι λάτρεις της πεζοπορίας μπορούν να περπατήσουν στα μονοπάτια που περπάτησε ο αρχιστράτηγος του 21’ Γ. Καραϊσκάκης , να επισκεφτεί τα << καραούλια του Καραϊσκάκη >> και την σπηλαιά που γεννήθηκε από ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Ακόμη ο πεζοπόρος μπορεί να ακολουθήσει μία αξέχαστη διαδρομή κατά μήκος του χωριού, στους πρόποδες των ιστορικών Αγράφων και να δροσιστεί από τις πολλές φυσικές πυγές –βρύσες που υπάρχουν από τα αρχαία χρόνια όπως : την κρύα βρύση , τον Τράχο , τον Καναλάκο , τη Ρίζα , τον Σκέντο με την ιδιόρρυθμη γεύση του, τον Σκλίθρο , του Τσάμη η βρύση . Και για τους πολύ απαιτητικούς υπάρχει το μοναδικής ομορφιάς φαράγγι << Μέγα Ρέμα >>πολύ κοντά στο Μοναστήρι του Αγ. Γεωργίου [Καραϊσκάκη], μήκους περίπου 8 χιλιομέτρων με πολλούς καταρράκτες κατάλληλο για δύσκολες αναρριχήσεις. Στην αρχή της διαδρομής το περπάτημα γίνεται μέσα από γυαλισμένους από το νερό βράχους και στη συνέχεια ακολουθούν 8 ραπέλ από 4-18 μ. το καθένα . Στην πορεία της κατάβασης περνάμε μέσα από μικρές λιμνούλες με μέγιστο βάθος 1 μ. Ανάλογα με τις δυνατότητες των συμμετασχόντων , η διάρκεια της δραστηριότητας ποικίλει από 4-6 ώρες . Ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφτεί στο Μαυρομμάτι το σπίτι όπου έζησε τα παιδικά του χρόνια ο Καραϊσκάκης , το λαογραφικό μουσείο , και το μουσείο λαϊκής τέχνης της κυρίας Μελπομένης Τζιουβάρα. Ευκαιρία για θρησκευτικό προσκύνημα των πιστών αποτελούν τα δύο πανηγύρια που οργανώνονται από τον πολιτιστικό σύλλογο του χωριού << Ο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ >> , στις 9 Μαϊου [του Αγίου Νικολάου του Νέου εκ Βουνένοις , ή Μαρούλη όπως είναι γνωστό στην περιοχή ], και στις 16 και 17 Ιουλίου τις Αγίας Μαρίνας στο ομώνυμο εξωκλήσι. Και στα δύο αυτά θρησκευτικά πανηγύρια ο σύλλογος προσφέρει σε όλους τους προσκυνητές δωρεάν φαγητό σε περίπου 2000 άτομα. Κάθε χρόνο επίσης ο σύλλογος του χωριού ανήμερα της εορτής του Αγίου Γεωργίου προς τιμή του Γ. Καραϊσκάκη οργανώνει με την οικονομική στήριξη του Δήμου τις κορυφαίες πολιτιστικές εκδηλώσεις του Δήμου τα << ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΕΙΑ >> με παρουσίαση παραδοσιακών χορών από διάφορα μέρη της Ελλάδας . Την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου ο πολιτιστικός σύλλογος συμμετέχει και οργανώνει εδώ στο χωριό, τις μεγάλες και καταξιωμένες πλέον σε όλη τη Θεσσαλία πολιτιστικές εκδηλώσεις [ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΕΙΑ] που γίνονται σε Νομαρχιακό επίπεδο από την Ένωση Πολιτιστικών Συλλόγων του Ν. Καρδίτσας , με τη συμμετοχή χορευτικών τμημάτων όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από όλο τον κόσμο. Οι εκδηλώσεις αυτές διαρκούν μια εβδομάδα .Το Μαυρομμάτι είναι επίσης η γενέτειρα ενός άλλου πρωτοπόρου ανθρώπου . Του Κων/νου Κατσόγιαννου από τους πρώτους αυτοδίδακτους ανεμοπτεριστές στην Ευρώπη
Ιστορία
Στο Μαυρομμάτι σε μία σπηλιά στις 23 Απριλίου του 1782 ανήμερα της εορτής του Αγίου Γεωργίου γεννήθηκε ο μεγάλος πολέμαρχος του 21’ ο Γ. Καραϊσκάκης . Κατά τον Γάλο πρόξενο των Ιωαννίνων Πουκεβίλ , το Μαυρομμάτι στα 1800 είχε 100 οικογένειες 400 περίπου κατοίκους . Στην περίοδο 1812-1818 ο Βελή Πασάς είχε εδώ ένα τσιφλίκι με έκταση , που την καλλιεργούσαν 48 ζευγίτες , και με ετήσια έσοδα μαζί με τους 4 νερόμυλους , 35.000 γρόσια .
Πολιτιστικά
Ευκαιρία για θρησκευτικό προσκύνημα των πιστών αποτελούν τα δύο πανηγύρια που οργανώνονται από τον πολιτιστικό σύλλογο του χωριού << Ο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ >> , στις 9 Μαϊου [του Αγίου Νικολάου του Νέου εκ Βουνένοις , ή Μαρούλη όπως είναι γνωστό στην περιοχή ], και στις 16 και 17 Ιουλίου τις Αγίας Μαρίνας στο ομώνυμο εξωκλήσι. Και στα δύο αυτά θρησκευτικά πανηγύρια ο σύλλογος προσφέρει σε όλους τους προσκυνητές δωρεάν φαγητό σε περίπου 2000 άτομα. Κάθε χρόνο επίσης ο σύλλογος του χωριού ανήμερα της εορτής του Αγίου Γεωργίου προς τιμή του Γ. Καραϊσκάκη οργανώνει με την οικονομική στήριξη του Δήμου τις κορυφαίες πολιτιστικές εκδηλώσεις του Δήμου τα << ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΕΙΑ >> με παρουσίαση παραδοσιακών χορών από διάφορα μέρη της Ελλάδας . Την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου ο πολιτιστικός σύλλογος συμμετέχει και οργανώνει στο χωριό, τις μεγάλες και καταξιωμένες πλέον σε όλη τη Θεσσαλία πολιτιστικές εκδηλώσεις [ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΕΙΑ] που γίνονται σε Νομαρχιακό επίπεδο από την Ένωση Πολιτιστικών Συλλόγων του Ν. Καρδίτσας , με τη συμμετοχή χορευτικών τμημάτων όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από όλο τον κόσμο. Οι εκδηλώσεις αυτές διαρκούν μια εβδομάδα .Το Μαυρομμάτι είναι επίσης η γενέτειρα ενός άλλου πρωτοπόρου ανθρώπου . Του Κων/νου Κατσόγιαννου από τους πρώτους αυτοδίδακτους ανεμοπτεριστές στην Ευρώπη
Photo Gallery
image image image image image image image image image
Μοιραστείτε το:
Το Κρυονέρι είναι ένας μικρός οικισμός του Δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων με 39 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011) και βρίσκεται στον ορεινό όγκο των Τζουμέρκων, δίπλα στον ποταμό Άραχθο. Ο οικισμός απέχει από την πόλη της Άρτας περίπου 35 χιλιόμετρα ενώ η απόσταση από το Βουργαρέλι είναι περίπου 23 χιλιόμετρα. Πηγή Βικιπαίδεια